Halı sektörü el halıcılığı ve makine halıcılığı olarak iki ana alt sektöre ayrılmaktadır.

2009 Ocak-Mart döneminde gerçekleştirilen toplam 207,1 milyon dolarlık ihracatın %90 ile 186,3 milyon doları makina halılarından oluşurken %10 ile 20,8 milyon doları ise el dokuma halılardan oluşmaktadır.

El halısı ihracatımız, 2008 yılında 2007'ye göre %2,5 azalarak 141,4 milyon dolar olarak gerçekleşmişti. 2009'un ilk çeyreğinde ise el halısı ihracatındaki gerileme daha keskin olmuş ve bir önceki yıla kıyasla %27,3 düşerek 20,8 milyon dolar olarak kaydedilmiştir.

Öte yandan 2009'un ilk çeyreği itibariyle makina halısı ihracatında yaşanan düşüş el halısı ihracatına kıyasla daha az olmuş ve kaydedilen %17,5'luk düşüş neticesinde makina halısı ihracatı 186,3 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir.

Ortadoğu ülkelerine yönelik toplam halı ihracatımızın bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla %4,2 gerilemesine karşın Ocak-Mart 2009 dönemi itibariyle %28,1'lik pay ve 58,2 milyon dolarlık ihracat değeri ile Ortadoğu ülkeleri toplam halı ihracat

pazarlarımız arasında öne çıkmaktadır. Bu ülkeler arasında yer alan S. Arabistan ise %14,2'lik pay ve 29,5 milyon dolarlık ihracat değeri ile ülkemizin en büyük halı ihracat pazarı konumundadır. S.Arabistan'a yönelik toplam halı ihracatımız 2009'un

ilk çeyreğinde 2008'in aynı dönemine kıyasla %2,7 azalmıştır. Irak, anılan ülke grubunda Yemen ile birlikte ihracatımızın arttığı iki ülkeden bir tanesi konumundadır. Ancak Yemen'den farklı olarak Irak %5,9'luk pay ve 12,3 milyon dolarlık ihracat değeri ile ülkemiz halı ihracat pazarları açısından Ortadoğu ülkeleri arasında ikinci, tüm pazarlar arasında ise dördüncü konumdadır. Irak'a yönelik toplam halı ihracatımız bir önceki yıla kıyasla %95,3 gibi çok ciddi bir oranda artmıştır. Yukarıda belirtildiği gibi Ortadoğu ülkeleri olarak adlandırılan ülkelerden Yemen ve Irak haricinde kalan diğer tüm ülkelere yönelik toplam halı ihracatımız %2,7 ile %49,6 arasında değişen oranlarda azalmıştır.

Ülkemiz halı ihracat pazarları açısından Ortadoğu ülkelerinden sonra gelen en büyük pazar toplam halı ihracatımızın %25,7'sinin yapıldığı Avrupa Birliği (27)

ülkeleridir. Bu ülkelere yapılan halı ihracatımız geçen yılın aynı dönemine kıyasla %21,5 azalarak 53,2 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir.

AB 27 ülkeleri içinde en büyük pazarlar ise 15,8 milyon dolarlık ihracat ve %7,6'lık payıyla Almanya, 7,7 milyon dolarlık ihracat ve %3,7'lik payıyla Polonya ve 5,6 milyon dolarlık ihracat ve %2,7'lik payıyla İngiltere'dir.

2009 Ocak-Mart döneminde bu ülkelerden Almanya'ya halı ihracatı %4,8 oranında artarken, Polonya'ya ihracat ise %29,8 oranında azalmıştır.

İngiltere ise, AB 27 ülkeleri içerisinde en yüksek ihracat artışının yaşandığı ülke olup bu ülkeye bir önceki yılın aynı dönemine göre halı ihracatımız %81 artmıştır.

Ocak-Mart 2009 döneminde başta Polonya ve Romanya olmak üzere “Yeni AB Ülkeleri (12)” olarak adlandırılan ülkelere yönelik halı ihracatımızın %46,1 gibi çok ciddi bir oranda düşmesi endişe vericidir.

Halı ihracatımızda önemli bir paya sahip olan bir diğer grup Eski S.S.C.B ülkeleridir.

2009 Ocak-Mart döneminde ülkemiz toplam halı ihracatında %15,3'lük paya sahip olan bu ülkelere 31,7 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirilmiştir. Ancak bu ülkelere yönelik toplam halı ihracatımız 2009'un ilk çeyreğinde 2008'in aynı dönemine kıyasla %43,9 gibi ciddi bir oranda gerilemiştir.

2008 Ocak-Mart döneminde toplam halı ihracatımızda sırasıyla %6,4 ve %6'lık paylara sahip olan Ukrayna ve Rusya Federasyonu'na yönelik halı ihracatımızda kaydedilen şok düşüşler (Ukrayna - %76,3, Rusya Federasyonu - %64,3) neticesinde 2009'un ilk çeyreğinde anılan ülkelerin payları sırasıyla %1,9 ve %2,6'ya gerilemiştir.

Ocak-Mart 2009 verilerine göre eski SSCB ülkeleri içerisinde en büyük pazar olarak toplam halı ihracatında %3'lük pay ve 6,1 milyon dolarlık ihracat ile Tacikistan öne çıkmakta olup anılan dönemde bu ülkeye ihracatta %28,3'lük düşüş olmuştur. Eski SSCB ülkeleri arasında halı ihracatımızın en çok arttığı ülke %130,2'lik ihracat artışının kaydedildiği Kazakistan olmuştur. Kazakistan dışında toplam halı ihracatımızın arttığı ülkeler ise Azerbaycan (%23,3), Türkmenistan (%20,9) ve Gürcistan (%10,5) olmuştur. Öte yandan Ocak-Mart 2009 döneminde eski SSCB ülkeleri arasında yer alan söz konusu bu üç ülke haricindeki diğer tüm ülkelere yönelik halı ihracatımız %28,3 ile %76,3 arasında değişen oranlarda azalmıştır.

Yukarıda özet bilgileri verilen Ortadoğu ülkeleri, AB 27 ülkeleri ve eski S.S.C.B ülkelerinin Türkiye'nin toplam halı ihracatındaki payı Ocak-Mart 2009 döneminde %69,1 olarak kaydedilmiştir.

2009'un ilk çeyreğinde halı ihracatımızın %9,7'si ABD, Kanada ve İsviçre gibi ülkelerin yer aldığı, önemli pazarlarımızdan Diğer OECD grubundaki ülkelere yönelmiş olup bu ülkelere yapılan halı ihracatımız ABD kaynaklı küresel mali krizin etkilerini iyiden iyiye arttırdığı bu son dönemde %20,3 oranında azalarak 20,1 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir.

Diğer OECD ülkeleri içinde en büyük pazarlar 14,1 milyon dolarlık ihracat ve %6,8'lik payıyla ABD ve 2,7 milyon dolarlık ihracat ve %1,3'lük payıyla Japonya'dır.

Diğer OECD ülkeleri içinde yer alan bu iki büyük pazara yönelik ihracatta 2009 Ocak-Mart döneminde ABD'ye %24,2 oranında düşüş yaşanırken Japonya'ya yönelik ihracatımız bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla %8 artmıştır.

2009'un ilk çeyreğinde ülkemiz halı ihracatında artış sağlanan tek ülke grubu ise Afrika ülkeleri olmuştur. Bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla halı ihracatımızın %42 artmasıyla toplam halı ihracatındaki payı geçen yıl %4,5 olan Afrika ülkelerinin payı 2009 Ocak-Mart döneminde %7,8'e çıkarken bu ülkelere yönelik toplam halı ihracatımızın değeri de 16,1 milyon dolara ulaşmıştır.

Afrika ülkeleri içinde en büyük pazar Libya olup bu ülkeye yönelik ihracat 2009 Ocak-Mart döneminde %4,6'lık düşüşle yaklaşık 6,7 milyon dolar olmuştur. Ancak Afrika ülkeleri içerisinde Libya ve G.Afrika Cumhuriyeti hariç olmak üzere diğer ülkelere yönelik halı ihracatımızda en düşüğü %104,8 olarak gerçekleşen çok

yüksek oranlı artışlar kaydedilmiştir. Afrika ülkeleri içerisinden Mısır, 2009'un ilk çeyreğinde ihracatta %211,1 artış kaydedilerek 5,2 milyon dolarlık seviyeye ulaşılması ve toplam ihracat içerisindeki payının %2,5 düzeyine çıkmasıyla dikkat

çekmektedir.

Diğer Asya ülkeleri grubundaki ülkeler, toplam halı ihracatımız içerisinde %2,7'lik pay ve 5,5 milyon dolarlık ihracat değeri ile en düşük hacimli ihracat pazarımızdır.

Bu ülkelere yönelik toplam halı ihracatımız Ocak-Mart 2009 döneminde bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla %17,5 azalmıştır.

Asya ülkeleri grubunda en büyük pazarlar %0,6'lık pazar payına sahip Pakistan ve Malezya olup 2009'un ilk çeyreğinde bu ülkelere ayrı ayrı yaklaşık 1,3 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirilmiştir.

Ülkeler İtibariyle El Halısı ve

Makine Halısı İhracatımızın

Değerlendirmesi

Bir önceki bölümde ülke grupları bazında incelenen 2009 Ocak-Mart dönemi halı ihracatımız, bu defa ülke bazında ve el halısı-makine halısı ayırımlı olarak değerlendirilecektir.

Ortadoğu Ülkelerine Halı

İhracatımız

Aralarında Suudi Arabistan gibi ülkemizin en büyük halı ihracat pazarının bulunduğu Ortadoğu ülkeleri, ülkemizin toplam halı ihracatında %28,1'lik pay ve yaklaşık 58,2

milyon dolarlık ihracat ile en büyük pazar konumundadır.

2008 yılında, halı ihracatımızdan %23,7 ile en büyük ikinci payı alan Ortadoğu ülkelerine yönelik toplam halı ihracatı 2007 yılına göre %18,4 oranında artarak 277 milyon dolar olarak gerçekleşmişti. 2009 Ocak-Mart döneminde ise bu ülkelere yönelik halı ihracatımız bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla %4,2 gerileyerek 58,2 milyon dolar olarak kaydedilmiştir. 2009'un ilk çeyreği itibariyle bu grupta yer alan ülkelere yapılan halı ihracatının neredeyse tamamını makine halıları oluşturmaktadır. Bu ülkelere gerçekleştirilen 58,2 milyon dolarlık ihracatın 57,9 milyon dolarını makine halıları oluştururken, el halıları ihracatının toplamı 278 bin dolar olmuştur. Ortadoğu ülkelerine yönelik gerek el halısı gerekse makine halısı ihracatı bir önceki yıla kıyasla azalmıştır. El halısı verileri incelendiğinde gruptaki hemen tüm ülkelere yönelik ihracatımızın azaldığı anlaşılmaktadır. El halısı ihracatında yaşanan düşüş 2009 Ocak-Mart döneminde toplamda %62,4 olmuştur. Ancak en keskin düşüş bir önceki seneye kıyasla el halısı ihracatımızın %89,2 azalarak 416 bin dolar seviyesinden 46 bin dolar seviyesine gerilediği S.Arabistan olmuştur.

Anılan ülke grubuna yönelik makine halısı ihracatımız incelendiğinde ise düşüşün bu ürün grubunda da söz konusu olmasına rağmen %3,4 gibi sınırlı bir seviyede kaldığı anlaşılmaktadır. 2009'un ilk çeyreğine ait makine halısı ihracat verilerine göre, bu grupta yer alan ülkelerden Irak ve Yemen haricinde kalan diğer tüm ülkelere yönelik makine halısı ihracatı bir önceki seneye kıyasla gerilemiştir.

Ortadoğu ülkeleri arasında Suudi Arabistan ülkemiz açısından çok önemli bir pazar konumundadır. Türkiye makine halısı ihracatının %15,8'i S.Arabistan'a yapılmaktadır. Bu ülkeye yönelik makine halısı ihracatı 2009 Ocak-Mart döneminde bir önceki seneye oranla %1,5 azalmış ve 29,4 milyon dolar olarak kaydedilmiştir. Ortadoğu ülkelerine yönelik makine halısı ihracatında Suudi

Arabistan'dan sonra Irak pazar büyüklüğü ve bu ülkeye yönelik ihracatta kaydedilen artış açısından dikkat çekmektedir. Bu ülkelerden Irak'a yönelik makina halısı ihracatı anılan dönemde %99,8 gibi son derece kayda değer bir oranda artarak 12,1 milyon dolara yükselmiştir. Bu ülke grubuna yönelik makine halısı ihracatında üçüncü durumdaki Birleşik Arap Emirlikleri'ne ise ihracatımız %26,4 azalarak 4,5 milyon dolar seviyesinde gerçekleşmiştir.

Avrupa Birliği Ülkelerine Halı

İhracatımız

Ülkemizin toplam halı ihracatında son derece önemli bir yer tutan Avrupa Birliği ülkelerine yapılan halı ihracatımız değerlendirilirken Birliğe yeni üye olan 12 ülke ve daha önceden üye olan 15 ülke ayrı tablolarda değerlendirilecektir. Daha önce de ifade edildiği gibi AB (27) ülkeleri, 53,2 milyon dolarlık ihracat ve %25,7'lik pay ile ülkemizin en büyük ikinci halı ihracat pazarı konumundadır. Söz konusu ihracatın 35,9 milyon doları AB (15) ülkelerine yönelmiş iken, 17,3 milyon dolarlık kısmı ise yeni AB (12) üyesi ülkelere yönelmiştir.

Ülkemizden AB (27) ülkelerine yönelik olarak gerçekleştirilen toplam halı ihracatımızda ağırlığı makina halıları oluşturmakta, el halılarının payı ise oldukça sınırlı kalmaktadır.

2009 Ocak-Mart döneminde AB 27 ülkelerine 50,8 milyon dolarlık makina halısı ihracatı yapılırken, el halısı ihracatı 2,4 milyon dolar olarak kaydedilmiştir. 2009'un ilk çeyreği itibariyle AB 27 ülkelerine yönelik hem makine halısı hem de el halısı ihracatı bir önceki senenin aynı dönemine oranla azalmıştır. Düşüş makine halısı ihracatında %20,2 olarak gerçekleşirken, el halısı ihracatındaki düşüş %41,5 olarak hesaplanmıştır.

Söz konusu dönemde AB 15 ülkelerine 33,6 milyon dolarlık makina halısı ihracatı ve 2,3 milyon dolarlık el halısı ihracatı yapılmıştır.

2008 sonu itibariyle AB (15) ülkelerine yönelik el halısı ihracatımız %10,2 artarak 15,4 milyon dolar seviyesinde gerçekleşmişti. Ancak 2009'ün ilk üç ayı sonunda AB 15 ülkelerine yönelik el halısı ihracatımız 2008'in aynı dönemine kıyasla %43,2 gibi ciddi bir oranda azalmıştır. AB 15 ülkeleri içerisinde Almanya'ya yönelik el halısı ihracatımız %234,1 gibi çok ciddi bir oranda artmış ve ihracat değeri 451 bin dolara ulaşmıştır. Bu ihracat değeri ile Almanya'nın ülkemizin el halısı ihracatındaki payı %2,2'ye yükselmiştir. Almanya'dan sonra AB 15 ülkeleri arasında 151 bin dolarlık ihracat ile Avusturya ve 172 bin dolarlık ihracat ile Portekiz de el halısı ihracatında kaydedilen yüksek artışlarla dikkat çekmektedir. Bu ülkelere yönelik el halısı ihracatlarımız sırasıyla %115,7 ve %36,5 artmıştır. Bahse konu ülkelere yönelik el halısı ihracatında kaydedilen artışlara karşın 9 ülkeye yönelik ihracatımız %21,9 ile %100 arasında değişen oranlarda azalmıştır.

Düşüşlerin yaşandığı önemli ülkeler arasında ise İtalya, Fransa ve İspanya sıralanmaktadır. (Bakınız Tablo 6)

2008 yılında AB (15) ülkelerine yönelik makine halısı ihracatı 2007 yılına kıyasla %32,9 artarak 151,9 milyon dolara yükselmişti. İhracatta kaydedilen artış hızını kesmesine rağmen 2009'un ilk çeyreğinde de sürmüş ve bu ülkelere yönelik ihracat %6,5 artarak 33,6 milyon dolara ulaşmıştır. Yakalanan bu artış oranının arkasında ise toplam makine halısı ihracatında %8,2'lik bir paya ve 15,3 milyon dolarlık ihracat değerine sahip olan Almanya ve %2,9'luk bir pay ile 5,5 milyon dolarlık ihracat değerine sahip İngiltere'ye yönelik ihracatlarımızın sırasıyla %2,7 ile %92,4 artması yatmaktadır. Benzer şekilde Yunanistan'a yönelik makine halısı ihracatımız da bir önceki seneye kıyasla %34,7 artarak 2,3 milyon dolara çıkmıştır. Öte yandan toplam makine halısı ihracatımızda %1,4 gibi bir paya sahip İtalya'ya yönelik ihracatımızın %22,5 düşmesi olumsuz bir gelişmedir.

Yeni Avrupa Birliği Ülkelerine Halı İhracatımız

Yeni Avrupa Birliği ülkeleri olarak tanımlanan AB'ye sonradan katılmış 12 ülkeye yönelik halı ihracatımızın da neredeyse tamamı makine halısı ağırlıklıdır. Ancak 2009 Ocak-Mart döneminde bu ülkelere yönelik el halısı ihracatımız bir önceki senenin aynı dönemine oranla %18,3 artarken, makina halısı ihracatımız %46,3 azalmıştır. 2009'un ilk çeyreği sonunda bu ülkelere gerçekleştirilen toplam 17,4 milyon dolarlık ihracatın sadece 136 bin dolarlık kısmı el halısı ihracatı kaynaklıdır. Kalan 17,3 milyon dolarlık ihracatın tamamı makine halısı ihracatı kaynaklıdır.

Bu grupta yer alan ülkelerden Polonya ve Romanya, makine halısı ihracatında son dönemlerde sergilenen yüksek performans bakımından önemli görülmekteydi. Türkiye makine halısı ihracatının %4,1'i Polonya'ya, %2,9'u ise Romanya'ya yapılmaktadır. Ancak gerek Polonya'ya gerekse Romanya'ya yönelik makine halısı ihracatımız 2009'un ilk çeyreği itibariyle sırasıyla %29,8 ve %67,8 azalarak yine sırasıyla 7,7 milyon dolar ile 5,3 milyon dolar olarak kaydedilmiştir. Ocak-Mart 2009 verileri kapsamında yeni AB ülkelerine yönelik halı ihracat performansı incelendiğinde Bulgaristan'a yönelik makine halısı ihracatının dikkat çekici bir şekilde arttığı anlaşılmaktadır. Bulgaristan'a yönelik makine halısı ihracatımız %32 artışla 2,1 milyon dolar olarak kaydedilmiştir.

Eski SSCB Ülkelerine Halı İhracatımız

Tablo 8‘de görülen Eski SSCB ülkeleri grubu, toplam halı ihracatında %15,3 ile önemli pay alan diğer bir ülke grubudur. 2008 yılında Eski S.S.C.B. ülkelerine yönelik halı ihracatımız %14,2 oranında artarak 266,9 milyon dolar olarak kaydedilmiş ve toplam halı ihracatımızda %22,8'lik bir paya ulaşılmıştı. 2009 Ocak-Mart dönemi için ise bir artıştan bahsetmek mümkün olmadığı gibi %43,9 gibi ciddi boyutlarda bir düşüş söz konusudur. Bu ülkelere yönelik halı ihracatımızda ağırlığın makine halısı ihracatında olduğu görülmektedir. (Bkz.Tablo 8). Buna göre, 2009 Ocak-Mart döneminde bahsi geçen ülkelere 31,2 milyon dolarlık makine halısı ve 532 bin dolarlık el halısı ihracatı yapılmıştır, 2009'un ilk çeyreği itibariyle, söz konusu ülkelere yönelik makine halısı ihracatı bir önceki seneye oranla %44,7 düşmüş, el halısı ihracatı ise %178,5 artmıştır. Daha önceki dönemlerde eski SSCB ülkelerine yapılan makine halısı ihracatında en büyük pazarlar olarak ortaya çıkan Ukrayna ile Rusya Federasyonu'na yönelik makine halısı ihracatında yaşanan %76,4 ve %64,8'lik keskin düşüşler neticesinde en büyük pazar konumu Tacikistan'ın olmuştur. 2009 Ocak-Mart döneminde Tacikistan'a yönelik makine halısı ihracatı bir önceki seneye kıyasla %28,2 düşmüş ve 6,1 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. Ancak geleneksel olarak daha üst sıralarda yer alan pazarlarımızda yaşanan düşüşlerin daha sert olması sebebiyle Tacikistan'ın toplam makine halısı ihracatındaki payı 3,3'e çıkmıştır. 2009'un ilk çeyreği itibariyle eski SSCB ülkeleri içinde yer alan üç ülke haricinde kalan diğer tüm ülkelere yönelik makine halısı ihracatında %15,9 ile %76,4 arasında değişen oranlarda düşüşler olmuştur. Makine halısı ihracatının arttığı üç ülke ise 2,1 milyon dolarlık ihracat düzeyi ile %127,4 oranında artışın gerçekleştiği Kazakistan, 5 milyon dolarlık ihracat düzeyi ile % 23,5'luk artışın gerçekleştiği Azerbaycan ve son olarak 2,7 milyon dolarlık ihracat ile %22,1'lik bir ihracat artışının meydana geldiği Türkmenistan olmuştur. El halısı ihracatıyla ilgili olarak ise, bu ülke grubunda en fazla ihracat Gürcistan'a yapılmakta olup anılan dönemde bu ülkeye %361,8'lik artışla 351 bin dolarlık ihracat yapılmıştır.

Diğer OECD Ülkelerine Halı

İhracatımız

ABD, İsviçre, Japonya gibi kişi başına milli gelirin yüksek olduğu ülkelerin yer aldığı diğer OECD ülkelerine 2008 yılında yapılan halı ihracatımız, yılın özellikle son çeyreğinde etkisini küresel anlamda hissettiren mali krizin de etkileriyle %7,3 oranında düşerek 118,6 milyon dolar olarak kaydedilmişti. Bahse konu küresel mali krizin etkilerini derinleştirmesi nedeniyle bu ülke grubuna yönelik toplam halı ihracatımızda kaydedilen düşüş devam etmiş ve 2009 Ocak-Mart dönemi sonu itibariyle bu ülke grubuna yönelik ihracatımız %20,3 düşerek 20,1 milyon dolar seviyelerine gerilemiştir.

Diğer OECD ülkelerine yapılan ihracatın 13,9 milyon doları makine halıları ve 6,2 milyon doları el halılarıdır. 2009 yılı Ocak-Mart döneminde bu ülkelere yapılan

makine halıları ihracatında %18,7 ve el halıları ihracatında ise %23,5 oranında düşüş yaşanmıştır.

Bilindiği üzere bu grupta yer alan ülkeler toplam el halısı ihracatında %29,7 oran ile en yüksek payı almaktadır. El dokuma halı ihracatında bu ülke grubunda ve tüm ülkeler içerisinde en çok el halısı ihracatını gerçekleştirdiğimiz ülke, toplam el halısı

ihracatı içindeki %14,8'lik payıyla ABD'dir. 2009 yılı Ocak-Mart döneminde ABD'ye yaklaşık 3,1 milyon dolarlık el halısı ihracat edilmiş olup bir önceki yılın aynı dönemine göre ihracatta %40,1'lik bir düşüş meydana gelmiştir. Diğer OECD ülkelerine el halısı ihracatında ikinci büyük pazar 2,3 milyon dolarlık ihracat düzeyi ile Japonya olup bu ülkeye yönelik ihracatta bir önceki yılın aynı dönemine göre %6,8 oranında bir artış kaydedilmiştir.

2009 Ocak-Mart döneminde gerçekleştirilen makine halıları ihracatı içinde diğer OECD ülke grubuna yapılan ihracatın payı %7,46 olup, bu ülke grubu içinde en büyük pazar 11 milyon dolarlık ihracat ve %5,9'luk payı ile ABD'dir. 2009'un ilk çeyreğinde ABD'ye yönelik makine halısı ihracatında %18,2 oranında bir düşüş

meydana gelmiştir. Daha önce de ifade edildiği gibi ABD'de başlayıp kısa sürede küresel bir boyut kazanan finansal krizin de etkisiyle, “Zenginler Topluluğu” olarak bilinen diğer OECD ülkelerine yönelik 2009 Ocak-Mart dönemi halı ihracatımız, hem makine halısı alt başlığında hem de el halısı alt başlığında düşmüştür. (Bakınız Tablo 9)

Bahse konu bu düşüş nedeniyle 2008 yılı Ocak-Mart döneminde 25,2 milyon dolar olarak kaydedilen diğer OECD ülkelerine yönelik halı ihracatımız bu yılın aynı döneminde 20,1 milyon dolara gerilemiştir.

Afrika Ülkelerine Halı İhracatımız

Afrika ülkeleri, Ocak-Mart 2009 döneminde toplam halı ihracatımız içerisinde ihracat artışının yaşandığı tek ülke grubu olması açısından önemli bir yer tutmaktadır. Bu ülkelere yönelik toplam halı ihracatımız %42 artarak 16,1 milyon dolar olarak kaydedilmiştir. Söz konusu ihracat değeri ile Afrika ülkelerinin toplam halı ihracatı içerisindeki payları %7,8'e tırmanmıştır. 2008 yılını %3,9'luk pazar payı ve 46 milyon dolarlık ihracat seviyesi ile kapatan Afrika ülkeleri nispeten küçük hacimli bir pazar olmasına rağmen, ülkemiz halı ihracatı açısından yıldan yıla büyüyen bir pazar konumunu sürdürmektedir.

Afrika ülkelerine yönelik ihracatımızın neredeyse tamamı makine halılarından oluşmaktadır. 2009 Ocak-Mart döneminde bu ülkelere 16,1 milyon dolarlık makine halısı ihracatı yapılırken el halısı ihracatı %90'lık bir düşüşle 23 bin dolar olarak kaydedilmiştir. Söz konusu dönemde Afrika ülkelerine yönelik makine halısı ihracatımız, 2008 yılının aynı dönemine oranla %44,8 artmıştır.

2009 Ocak-Mart döneminde Afrika ülkeleri içinde en büyük pazar %1,9'luk düşüş yaşanmasına rağmen 6,7 milyon dolarlık makine halısı ihracatının yapıldığı Libya'dır. Libya'ya yönelik el halısı ihracatımız ise %97 azalmış ve sadece 6 bin dolar olarak kaydedilmiştir. Anılan dönemde, Afrika ülkelerinde dikkat çeken pazarlar arasında bir önceki seneye göre ihracatımızın %211,1 artarak 5,2 milyon dolarlık ihracat hacmine ulaştığımız Mısır ile ihracatımızın %430,9 artarak 1 milyon 253 bin dolar seviyesinde gerçekleştiği Fas sayılabilir.

Diğer Asya Ülkelerine Halı İhracatımız

2009 Ocak-Mart döneminde diğer Asya ülkelerine bir önceki yılın aynı dönemine göre %17,5'luk düşüşle 5,5 milyon dolarlık halı ihracatı gerçekleştirilmiştir. Diğer Asya ülkeleri grubunda yer alan ülkelere el halısı ihracatı 5 bin dolarlık ihracat seviyesi ile yok denecek kadar azdır.

Makine halısı ihracatı ise 2009'un ilk çeyreğinde %16,9 oranında azalarak 6,6 milyon dolar seviyesinden 5,5 milyon dolar seviyesine gerilemiştir. Bu ülke grubunda, 1,3 milyon dolarlık makine halısı ihracat tutarı ile Pakistan ve hemen peşinden 1,26 milyon dolarlık makine halısı ihracat değeri ile Malezya en büyük pazarlar olarak ortaya çıkmaktadırlar. Ancak her iki ülkeye yönelik ihracat sırasıyla %11 ve %34,4 oranında düşmüştür. Bu ülke grubu içerisinde Afganistan'a yönelik ihracatımız %0,4 gibi son derece küçük bir değerde de olsa artmış ve Afganistan bu ülke grubunda en büyük üçüncü pazar konumunu almıştır.

Çin Halk Cumhuriyeti ise tamamı makine halısı ihracatından oluşan ihracatımızın %26,7 oranında azalarak 901 bin dolar seviyesinden 660 bin dolar seviyesine gerilemesiyle dikkat çekmektedir. (Bkz. Tablo 11)

Diğer Avrupa Ülkelerine Halı İhracatımız

Diğer Avrupa ülkeleri toplam halı ihracatımız içinde %2,3 ile en küçük paya sahip ülke grubudur. 2009 yılı Ocak-Mart döneminde bu ülkelere yönelik halı ihracatımız %24 azalarak 4,8 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. Anılan rakamın 4,7 milyon dolarını makine halıları 105 bin dolarını ise el halıları oluşturmaktadır. Anılan dönemde bu ülkelere gerçekleştirilen makine halısı ihracatında %24,8'lik bir düşüş gerçekleşirken el halıları ihracatında ise %56,7'lık bir artış meydana gelmiştir.

Diğer Avrupa ülkeleri içinde en büyük pazar 1,5 milyon dolarlık ihracat düzeyi ile Bosna Hersek olup bu ülkeye 2009 Ocak-Mart döneminde gerçekleştirilen halı ihracatında %20,9'luk düşüş yaşanmıştır. Diğer Avrupa ülkeleri olarak adlandırılan ülkelere yönelik el halısı ihracatımız artmış olmasına rağmen, makine halısı ihracatının bu ülkelerin tamamında düşmüştür.

Serbest Bölgelere Halı İhracatımız

Serbest bölgelere yönelik halı ihracatı diğer tüm bölgelerden farklı olarak el halısı ağırlıklıdır. 2009 Ocak-Mart döneminde serbest bölgelere yönelik el halısı ihracatı %24,8 azalarak yaklaşık 11 milyon dolar olarak kaydedilmiştir. Benzer şekilde serbest bölgelere yönelik makine halısı ihracatı geçtiğimiz yılın aynı dönemine oranla %16 azalarak 321 bin dolar olarak gerçekleşmiştir. Serbest bölgeler içerisinde en yüksek ihracatın gerçekleştirildiği bölge Atatürk Havalimanı Serbest Bölgesi olarak kaydedilmiştir. Bu bölgeye yönelik ihracat 2009 Ocak-Mart döneminde %11,5 oranında azalarak 10,5 milyon dolar olarak kaydedilmiştir.